سفت و محكم ؛ اصول و مبادئى را كه پيروى مىكنند هيچ قدرتى نمىتواند از آنها بگيرد ؛ زور محال است ، طمع محال است ، شرايط اجتماعى محال است ، اوضاع اقتصادى محال است ، وضع طبقاتى محال است ؛ اصولى محكم مثل اصول برهانى ، مثل اصول رياضى كه به اختيار فرد نيست كه بخواهد تغيير بدهد ، دلبخواهى نيست ، به عاطفه مربوط نيست . اينچنين اصول محكمى دارند . پيغمبر صلى الله عليه و آله يعنى كسى كه چنين اصولى دارد ، على عليه السلام يعنى كسى كه چنين اصولى دارد ، حسين عليه السلام يعنى كسى كه چنين اصولى دارد ، بلكه پيروان اينها : سلمان يعنى كسى كه چنين اصولى دارد ، ابوذر ، عمّار و مقداد يعنى كسانى كه چنين اصولى دارند ، شيخ مرتضى انصارى يعنى كسى كه چنين اصولى دارد . اما يك عده از مردم اصولشان در زندگى مثل اصول فكرى يك شاعر است : پول به او بده فكرش عوض مىشود ، وعده به او بده فكرش عوض مىشود ، چون فكر او مبدأ و اصل ندارد . پس يكى از عمده مطلبهايى كه ما در مقدمهء سيرهء پيغمبر اكرم بايد روى آن بحث كنيم اين است كه اصلًا آيا مكتب اسلام چنين مكتبى هست كه [ طبق آن ] انسان چنان فطرت و سرشت و ساختمانى دارد كه همچنان كه مىتواند در منطق نظرى از منطقى پولادين و غير قابل تغيير پيروى كند ، در منطق عملى هم مىتواند به پايه‌اى برسد كه هيچ قدرتى نتواند او را متزلزل كند : « كَالْجَبَلِ الرّاسِخِ لا تُحَرِّكُهُ الْعَواصِفُ . » « 1 » . اينكه درباب ايمان گفته‌اند : مؤمن مانند كوه است كه هيچ باد تندى قدرت ندارد او را از جا حركت بدهد [ به همين معنى است ] . آن بادهاى تند چيست ؟ بادهاى تند ، يكى همينهاست . يك نفر را محروميت از جا تكان مىدهد ، ديگرى را رفاه از جا تكان مىدهد : « وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلى حَرْفٍ فَإِنْ أَصابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ وَ إِنْ أَصابَتْهُ

--> ( 1 ) نهج البلاغه ، خطبهء 37 ، با اندكى اختلاف .